De maatman-inschrijver

Rechtbank Rotterdam 28 oktober 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:15212 lijkt me correct:

https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBROT:2026:15212

5.10.       Focus op Zorg stelt, kennelijk mede in het kader van de proportionaliteit, dat de systematiek van de Europese aanbesteding voor haar nieuw en aanmerkelijk formeler is, en dat het - zo begrijpt de voorzieningenrechter - op de weg lag van de Gemeente om meer duidelijkheid te verschaffen over de nieuwe procedure. De Gemeente betwist dat de aanbestedingsprocedure onduidelijk was voor de inschrijvers.

5.11.       In deze stelling wordt Focus op Zorg niet gevolgd. Daartoe is het volgende redengevend. Hoewel het, blijkens de mededelingen ter zitting, klopt dat de Gemeente geen specifieke voorlichting heeft gegeven, volgt naar het oordeel van de voorzieningenrechter duidelijk uit het Inkoopdocument (zie 1.3 en 2.1) dat de procedure was gewijzigd ten opzichte van de eerdere procedure. Uit dat Inkoopdocument, de checklist en bijlage 14 blijkt voorts heel duidelijk welke informatie, en dus welke documentatie, minimaal vereist was om mee te doen aan de aanbesteding. De referentieformulieren staan daar genoemd. Focus op Zorg heeft heel vroeg (al in juli 2026) haar inschrijving ingediend en er sindsdien kennelijk niet meer naar omgekeken. Ook niet na de twee Nota’s van Inlichtingen, waarin ruim 200 vragen zijn gesteld. Van haar had, als zij onzeker was over de gewijzigde situatie, verwacht mogen worden dat zij die Nota’s van Inlichtingen had gevolgd en aan de hand daarvan haar inschrijving nog eens had bezien. Focus op Zorg had haar eerdere inschrijving naar aanleiding hiervan kunnen intrekken en een nieuwe en complete inschrijving kunnen indienen. Wat daarvan zij, voor Focus op Zorg had het als redelijk geïnformeerde en normaal zorgvuldige inschrijver (de maatman-inschrijver) duidelijk moeten zijn dat er andere formaliteiten zouden gelden aangezien een andere aanbestedingsprocedure werd gevolgd dan in de voor Focus op Zorg welbekende Open House-constructie. Van de maatman-inschrijver wordt verwacht dat de aanbestedingsstukken zorgvuldig worden gelezen. Dat Focus op Zorg geen ervaring heeft met Europese aanbestedingen, zoals ter zitting meermaals is genoemd, kan haar dus niet baten. Per saldo voldoet de beslissing van de Gemeente aan de proportionaliteitseis, ook als rekening wordt gehouden met de wijziging van de procedure ten opzicht van het verleden.

Toch gaat het ‘vanuit de basis’ bij de ‘maatman-inschrijver’ niet om de ‘redelijk geïnformeerde en normaal zorgvuldige inschrijver’, maar om de ‘behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijver’.

Zie namelijk het arrest HvJEG 29 april 2004 in zaak C-496/99 P (Succhi di Frutta):

111         Het beginsel van doorzichtigheid, dat er het corollarium van vormt, heeft in essentie ten doel te waarborgen dat elk risico van favoritisme en willekeur door de aanbestedende dienst wordt uitgebannen. Het impliceert dat alle voorwaarden en modaliteiten van de gunningsprocedure in het aanbestedingsbericht of in het bestek worden geformuleerd op een duidelijke, precieze en ondubbelzinnige wijze, opdat, enerzijds, alle behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijvers de juiste draagwijdte kunnen begrijpen en zij deze op dezelfde manier interpreteren, en, anderzijds, de aanbestedende dienst in staat is om metterdaad na te gaan of de offertes van de inschrijvers beantwoorden aan de criteria welke op de betrokken opdracht van toepassing zijn.

En in navolging daarop, Hof Arnhem-Leeuwarden 19 juli 2022, ECLI:NL:GHARL:2022:6172:

3.12        […] Van de “maatman” van een behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijver maakt de kennis van de markt en de producten waarop de opdracht ziet, deel uit. […]

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 28 september 2021, ECLI:NL:GHARL:2021:9069:

4.2          […] Verder gaat het erom of alle behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijvers (de ‘maatman’) de juiste draagwijdte van een bepaalde eis/eisen hebben kunnen begrijpen en niet, zoals BAM stelt, op welke wijze Volkerrail eis 8.29 heeft mogen begrijpen.

Rechtbank Noord-Nederland 4 november 2025, ECLI:NL:RBNNE:2025:4713:

4.4.         […] Verder gaat het erom of een behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijver (de maatman) de juiste draagwijdte van de eis heeft kunnen begrijpen […].

Rechtbank Midden-Nederland 24 februari 2025, ECLI:NL:RBMNE:2025:776:

4.10.       Van een behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende gegadigde (hierna: de maatman) mag worden verwacht dat deze kennisneemt van de inhoud van alle Nota’s van Inlichtingen, omdat die volgens de leidraad hiervan integraal onderdeel uitmaken.

Rechtbank Midden-Nederland 12 september 2022, ECLI:NL:RBMNE:2022:3776:

3.5.         […] Verder gaat het erom of alle behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijvers (de ‘maatman’) de juiste draagwijdte van een bepaalde eis/voorwaarde hebben kunnen begrijpen.

En Rechtbank Zeeland-West-Brabant 23 februari 2021, ECLI:NL:RBZWB:2021:725:

4.3.         […] opdat enerzijds alle behoorlijk geïnformeerde en normaal oplettende inschrijvers (de maatman) de juiste draagwijdte kunnen begrijpen en deze op dezelfde manier interpreteren, en anderzijds de aanbestedende dienst in staat is om na te gaan of de inschrijvingen beantwoorden aan de criteria die op de betrokken opdracht van toepassing zijn.

Lees ook:

https://keesvandewater.blogspot.com/2018/10/vormvereisten-if-you-cant-stand-heat.html